ماهشهر یا معشور؟

تقديم به مجتبی ماهشهری!

بندرماهشهر  یکی از بنادر قدیمی و تاریخی کرانه خلیج فارس است. در تاریخ آمده است که این سرزمین در دوران ساسانیان و قبل از آن این منطقه به "ماچول" و در زمانی به اسم "مهروبان" معروف بوده است.<?xml:namespace prefix = o ns = "urn:schemas-microsoft-com:office:office" />

در مورد کلمه مهروبان آنچه که به نظر میرسد این است که این کلمه ترکیبی از دو کلمه "ماهی" و "روبیان" (میگو) است. این دو کلمه هر دو فارسی است و به نظر میرسد بدلیل اینکه این منطقه بندری است که سابقه تاریخی در ماهیگیری داشته است به آن اطلاق شده باشد.

با نگاهی به شباهت کلمات "ماچول" و "معشور" به آسانی میتوان دریافت که معشور در حقیقت شکل عربی شده همان ماچول تاریخی است. کلمه معشور کلمه ای به ظاهر عربی است اما هیچ معنای خاصی در این زبان ندارد.

آنکه بعضی از افراد معشور را ترکیبی از دو کلمه "ماء" به معنای آب و "شور" میدانند و استدلال میکنند که معشور به معنای مکانی است که آب شور در آن جاری است مطمئنا استدلال موجهی ندارند زیرا که ترکیبی از دو کلمه فارسی و عربی و نامیدن مکانی با چنین کلمه ای در هیچ منطقه ای دیده نشده است.

ابن بطوطه نیز از این منطقه به نام ماچول یاد کرده و تاکید کرده است که معشور همان ماچول است.

 

اما توصیفاتی که برای این منطقه در برخی از کتب تاریخی آمده به این شرح است:

 

·ناصرخسرو قبادیانی میگوید: "مهروبان شهری بزرگ میباشد. در کنار دریا جا دارد و در آن بازاری بزرگ و مسجدی نیکو یافتم و آب ایشان از باران و آب انبار و بعضی با چاه و کاریز آب میگرفته تارفع نیازمندیها بشود.

در این شهر سه کاروانسرای بزرگ ساخته اند، هریک از آن چون حصاری است محکم و عالی و در مسجد آدینه آنجا بر منبر، نام یعقوب لیث نوشته شده است."

 

·حمدالله مستوفی میگوید: "به فاصله کمی از رودخانه زهره که به تازگی به رودخانه طاب موسوم شده، میباشد و بندر مهروبان در مرز غربی فارس واقع گردیده و این شهر لنگرگاه اولین بندری بوده که کشتیها وقتی از بصره از طریق اروندرود به طرف هند بیرون می رفته اند به بندر مهروبان میرسیدند و این بند ارجان نیز نامیده میشده است که در قرن چهارم هجری شهری آباد بوده که در آن منبر و محراب و بازار وجود داشته است."

 

به هرحال این شهر که در طول تاریخ مهروبان، ماچول و ماچوله و نیز معشور نام داشته است در سال 1344 با تصویب هیات وزیران به بندر ماهشهر تغییر نام یافت.

 

در این زمینه میتوانید به منابع زیر مراجعه کنید:

1- جغرافیای تاریخی سرزمین خوزستان نوشته عباس میریان، ص518

2-نزهه القلوب نوشته حمدالله مستوفی، ص 131

3- سفرنامه ناصرخسرو قبادیانی مروزی، ص163

4- نگاهی به خوزستان نوشته ایرج افشار سیستانی، ص394

5- خوزستان و تمدن دیرینه آن نوشته ایرج افشار سیستانی صص 855 - 853 

 

پی نوشته ها:

1- چندی پیش با دوستی بحثی در مورد نوشته های من پیش آمده بود و او اعتقاد داشت که این مساله درست که شهرهای خوزستان ریشه های فارسی دارند اما به هرحال این شهرها در دوره ای تاریخی و به هر دلیلی این مناطق نامی عربی به خود گرفته اند. به نظر او چرا از بین مناطقی که اسمی غیرفارسی دارند فقط باید اسامی عربی به فارسی تبدیل شوند؟ من توضیحی برای این مساله ندارم اما به نظرم تبدیل اسامی در کلیه نقاط کشوری که زبان رسمی ان فارسی است به اسامی فارسی یک مساله کاملا طبیعی است. اما برای از بین رفتن هرگونه شبهه ای و نیز برای رفع هرگونه تبعیضی باید این تغییرات در کل کشور اجرا شود.

آقا شما رو به خدا دیگه در این مورد از من نخواهید که نظرم رو در این مورد بگم! نظر کلی من همینه و من فقط نقل تاریخ میکنم.

 

2- یک مدته به نظر میاد تنبل شدم. درسته؟ نه درست نیست! حقیقتش اینه که در جای دیگه ای غیر از وبلاگستان مشغول کارهای اینترنتی شدم.

بله مدتیه که شدم جزء نویسنده های فارسی زبان دایره المعارف بین المللی و اینترنتی ویکی پدیا که نویسنده هایی از همه جای دنیا و به همه زبانهای رایج سعی در پربار کردنش دارند. دلم میخواد که بتونم حداقل در مورد فرهنگ و تاریخ ایران و بوِیژه این منطقه مقالات خوبی رو اونجا بنویسم. اگر شما هم میتونید در این راه کمک کنید. یک لحظه هم درنگ نکنید!

 

شاد و سلامت باشید.

/ 0 نظر / 58 بازدید